Eerder in 10

 

januari 2011

Arjen van Veelen
Over rusteloosheid. Opgetekend dat dit een leuk cadeautje is (maar ik heb het nog aan niemand cadeau gedaan). Waarom? Leuk geschreven boek over allerlei actuele zaken, onder meer over Facebook.

Haruki Murakami
Blinde wilg, slapende vrouw. Verhalenboek van Murakami.

Joyce Roodnat
Vrouwen zijn leuker. Zeventien sterke aanwijzingen. Inspiratie vormen onder meer filmheldinnen.

Kathryn Stockett
Een keukenmeidenroman. De Engelse titel vind ik beter: the Help. Over zwarte huishoudelijke hulpen in blanke gezinnen, Mississippi van begin jaren zestig. Volop separatie nog, maar er begint iets te bewegen. Een beginnend journaliste interviewt de zwarte vrouwen, stiekem, en schrijft met hun hulp een boek. Er liggen een paar tranen in mijn exemplaar.

Pearl Abraham
De romanlezeres.

Jonathan Franzen
Vrijheid.

december 2010

Joris Luyendijk
Je hebt het niet van mij, maar... Inkijkje. In deze tijd van Wikileaks niet meer zo opzienbarend, maar toch aardig.

Arthur Japin
Vaslav.

Stine Jensen
Leugenaars.

Tony Judt
Het land is moe. Ill fares the land. 'Er is iets fundamenteel mis met de manier waarop wij vandaag de dag leven.' Zo begint Judt, die vorig jaar overleed aan een spierziekte. 'Dertig jaar lang hebben we de jacht op materieel eigenbelang als een deugd beschouwd […].' Dat moet anders. Een hartstochtelijk pleidooi voor een andere socialere politiek. Verderop schrijft hij: 'We weten wat dingen kosten, maar we hebben geen idee wat ze waard zijn.'

Esther Gerritsen
Superduif. Hoofdpersoon is een meisje met een minderwaardigheidscomplex. In haar fantasiewereldje is ze een duif die mensen redt. Superduif.

november 2010

Lluis-Anton Baulenas
Het geluk. Mooie mensen in deze roamn over het Barcelona van 1900. Nonita vooral, die overl dode mensen ziet. Ze volgen haar, ze wachten op haar en ze praten met haar. Het geluk, dat zou moeten liggen in het geld dat ze allemaal hopen te krijgen. Maar er is geen echt geluk.

Lucía Etxebarria
Lo verdadero es un momento de lo falso. Het boek gaat over een band waarvan de zanger, misschien, zelfmoord pleegt. Op YouTube staat een filmpje van de band. Maar wie zijn dat dan, want dit is een roman ontsproten uit de verbeelding van Etxebarria. Wat is 'verdadero', wat is 'falso'? In het boek vertellen vrienden en vriendinnen over hun relatie met de dode zanger. Die persoonlijke verhalen, uitgesproken tegenover een interviewer, ontsluieren niet alleen steeds meer over de zanger, maar gaan ook over de personen die vertellen.

oktober 2010

Jacoba van Velde
De grote zaal. Cadeautje van de bibliotheek. Het gaat over een oude mevrouw, over de ouderdom, herinneringen, de relatie met haar dochter, en uiteindelijk de verhuizing naar haar laatste woonplaats. In haar geval is dat de grote zaal. Het gaat dan niet meer zo goed met haar.

Ingrid Betancourt
Zelfs aan de stilte komt een eind. Betancourt, die in 2002 campagne voerde voor de Colombiaanse presidentsverkiezingen, is zes jaar lang in handen van FARC-rebellen geweest. Ze beschrijft haar tijd in de jungle, de relaties met haar medegevangenen en de FARC-militie, de ontsnappingspogingen, straffen en de wanhoop die ze soms voelde.

Edith Wharton
The age of innocence. Het is eeuwen geleden dat ik de film heb gezien. Het boek speelt in de upper class van New York, eind 19e eeuw, een samenleving met een beschaafde buitenkant, maar een minder fraaie binnenkant. Countess Ellen Olenska, gescheiden in Europa, botst op alle ongeschreven regels en gekonkel.

Rob Wijnberg
In dubio. Alleen de twijfel kan ons bevrijden, schrijft Wijnberg, filosoof en hoofdredacteur van nrc.next. Vrijheid van meningsuiting houdt ook in dat je mag twijfelen, blijft onderzoeken en vragen stellen. Overal waar waarheid wordt gepredikt, kijk naar de absolute zekerheden van Rob Riemen (ik las zijn essay 'De eeuwige terugkeer van het fascisme'), "zie ik de wil tot macht." En zoals Nietzsche schreef, geciteerd door Wijnberg, waarheden zijn niets meer dan 'illusies waarvan men vergeten dat ze illusies zijn'.

Margaret Mazzantini
Ter wereld gekomen. Het verhaal speelt deels in Sarajevo en deels in Rome. Gemma, nu ongeveer 50, neemt de lezer mee terug naar de tijd dat de oorlog uitbrak en haar zoon Pietro werd geboren. Ze laat je niet meer los.

Javier Cercas
Anatomía de un instante. Dat moment is op 23 februari 1981. Dan wankelt de democratie in Spanje terwijl die nog in opbouw is. Cercas analayseert dat moment. Wat gebeurde er vooraf, wat gebeurde er toen en wat kwam er daarna? Wie waren de hoofdrolspelers, met name ook Adolfo Suarez, minister-president op dat moment.

Maarten van der Weijden
Beter. Een van de mooiste sportmomenten ooit, dat de langeafstandszwemmer een gouden olympische medaille wint. Maar het boek gaat vooral ook over de ziekte. Van der Weijden gelooft er niet in dat je kunt vechten en strijden tegen kanker; je moet geluk hebben. Je kunt je alleen maar overgeven aan de mensen die zich inzetten om je de beste behandeling te geven die ze je kunnen geven. En hopen dat het goed komt.

september 2010

Natascha Kampusch
De diefstal van mijn jeugd. Het lijkt puur sensatiezucht, het verhaal van Kampusch over 3096 dagen in handen van een ontvoerder, maar het is zo goed geschreven.

Jaime Bayly
Y de repente, un ángel. Speelt in Peru. Het is licht geschreven en toch is het thema, de relatie met ouders, niet zo licht. Het leven van de ik-figuur, een niet erg succesvol schrijver, beetje lui ook, verandert ingrijpend als hij een poetsvrouw aanneemt. Zij is de engel uit de titel. Schitterende intermezzo's in de boekhandel van de vriendin van de ik.

augustus 2010

Anton van Hooff
Nero & Seneca. Terug naar het jaar 40, ongeveer. De twee hoofdfiguren in die Romeinse tijd waren ongetwijfeld Nero en Seneca, de despoot en de denker.

Joyce Maynard
Een lang weekend. Leesclub-boek. We gaan het nog bespreken. Het staat hier in deze lijst, maar verder zeg ik er niets over.

Dave Eggers
Zeitoun. Dave Eggers sleept me opnieuw helemaal mee. Hier beschrijft hij de gevolgen van Katrina, de orkaan die New Orleans deed overstromen, door de ogen van Abdelrahman Zeitoun. Zeitoun is van Syrische afkomst. Hij besluit te blijven als bijna iedereen de stad verlaat vanwege Katrina. Hij heeft een kano en peddelt door de stad, mensen en dieren helpend. Na een dag of zes verdwijnt hij. Opgepakt vanwege vermeend terrorisme. Ik zie dit boek ook als een aanklacht tegen de overheid.

Laia Fabregas
Landen. Over Spaanse immigranten in Nederland.

Floris Cohen
De herschepping van de wereld. Over de opkomst van de wetenschap tot Newton. In het vervolgboek, over Newton, ben ik nu (september 2010) bezig.

juli 2010

Kazuo Ishiguro
When we were orphans. Christopher Banks in Engeland en Shanghai, waar hij op zoek gaat naar zijn verdwenen ouders.

David Remnick
De brug, leven en opkomst van Barack Obama. Uitermate boeiend hoe de politieke carrière van Obama verliep. Jammer dat de steun die hij aanvankelijk had, nu dreigt af te kalven. Ik denk dat hij een politicus is die oprecht probeert goede keuzes te maken. Hij is natuurlijk sowieso een verademing na het drama Bush.

Dirk Vermeiren
Turkse jaren. Vermeiren ging in 2002 naar Turkije als correspondent voor de Vlaamse VRT. Hij sprak met Turken en schrijft in dit boekje over allerlei aspecten van het land, van de volksaard en van de cultuur. Gelezen net voor ik er op vakantie ging, en dat is ideaal.

Margriet de Moor
De schilder en het meisje. De schilder is Rembrandt, maar dat lees je nergens, je kunt het alleen maar raden. En het meisje is een Deense die niet lang overleeft in Amsterdam. De schilder ontmoet haar als ze een een touw bungelt, dood, terechtgesteld.

juni 2010

Herta Müller
Ademschommel. Het boek gaat over Roemeense Duitsers - of Duitse Roemenen - die na WO II in een kamp komen in de Oekraïne en aan de wederopbouw van de Sovjet-Unie werken. Ze staan er voortdurend op het randje van de dood. De honger is een beest dat op de loer ligt.

Susan Neiman
Morele helderheid. Goed en kwaad, waar ligt de scheidslijn? Goed is misschien in essentie dat wat ons voortbestaan bestendigt en kwaad, datgene wat het bedreigt. Religie, zegt Susan Neiman, is niet de bron van goed en kwaad, maar een gevolg. Het is er gekomen om mensen handvaten te geven hoe ze met kwaad kunnen omgaan. 'Morele Helderheid' van de filosofe Neiman gaat over de verlichtingsidealen die ze onderscheidt: geluk, rede, eerbied en hoop, met bijvoorbeeld Kant en Rousseau, met mooie voorbeelden van moreel hoogstaande mensen en natuurlijk over goed en kwaad. Ik ben diep onder de indruk van het boek.

mei 2010

Juli Zeh
Speeldrift is boeiend en intelligent. Het gaat over twee middelbare scholieren die een spel spelen met een leraar. Ze denken hem in hun macht te hebben als ze hem in een seksuele val lokken. Maar het 'spel' loopt toch anders. Eerste boek van Zeh, heel geslaagd.

Daniel Kehlmann
Roem. Verhalen die niet op zichzelf staan. Het is humoristisch, absurdistisch zelfs. Bijvoorbeeld over de man die het mobiele nummer van een beroemd iemand krijgt en langzamerhand zijn positie overneemt, of de vrouw die verdwijnt in een ver land.

Franca Treur
Dorsvloer vol confetti. Mooi portret van Zeeuws fundamentalisme. Dat wordt geschreven vanuit de blik van een opgroeiend meisje met veel broers op een boerderij. Ze wil erbij horen. Roman, staat op de omslag, maar Franca put ongetwijfeld uit eigen ervaring.

Fernando Pessoa
Het boek der rusteloosheid. Het boek der rusteloosheid is een prozageschrift van hulpboekhouder Bernardo Soares. Het bestaat uit honderden fragmenten, vooral beschouwend. Ze gaan over het leven(!). Het is eigenlijk een soort dagboek, maar data doen er niet toe. De mijmeringen van Soares (Pessoa) zijn tijdloos.

april 2010

Lucas Ligtenberg
New York. Gelezen in New York. Hier staat alles bij elkaar over deze bijzondere stad. De bewoners, de stadsdelen, de geschiedenis, de actualiteit.

Maarten 't Hart
Lotte Weeda. Ik was een fan van 't Hart, vijftien of twintig jaar geleden, maar ik heb heel lang niets van hem gelezen. Behalve over Bach en Mozart. Met Lotte Weeda kom ik weer terug bij hem, en dat bevalt uitstekend. Het boek is lichtvoetig en humoristisch. Het gaat over een fotografe die dorpsbewoners portretteert. Is het toeval of niet dat ze doodgaan?

Stine Jensen en Rob Wijnberg
Dus ik ben. Ja, leuk! Boeiend. Daar was niet heel de leesclub het mee eens, maar voor mij blijft dit boek over identiteit overeind. Lees mijn verslag van een avond in een boekhandel in Amersfoort.Beide schrijvers vertelden over het boek.

Dirk van Weelden
Manhattan. Net aangekomen in de stad gaat Dirk hardlopen in Central Park. Hij blijft er een paar weken om een tv-programma te maken waarin hij op zoek gaat naar de Hollandse sporen in de stad. Die zie je vooral in het zuidelijke deel van Manhattan, rondom Wall Street. Ik heb het tv-programma nauwelijks gezien, maar het persoonlijke boek is leuk. En ik ga ook een rondje lopen in het park.

John Gray
Grays anatomie. Een verzameling essays, over liberalisme, conservatisme, Britse politiek, verlichting, vooruitgang en de mensheid. Ze spreken me niet allemaal aan, want de Britse politiek is te ver weg, maar af en toe is er een essay dat de ogen opent, wakker schudt.

Rikka Pulkkinen
De grens. Twee verhaallijnen die mooi verweven worden. Het gaat over een vrouw van wie de man aan alzheimer leidt. Ze heeft hem ooit beloofd op tijd van de mistige wereld te verlossen. Die belofte brengt grote gewetensproblemen mee; op de eerste bladzijde probeert ze eerst zichzelf uit deze wereld te verlossen. Niet die mistige, maar eerder de wanhopige. En dan gaat het over de 16-jarige Mari die verliefd wordt op haar leraar. Mari weet haar gevoelens niet zo goed te plaatsen; het leven wordt ook erg ingewikkeld voor haar. Het is mooi en intens beschreven. Tragisch, want min of meer onontkoombaar. En in hoeverre is Antigone, die volgens Anja - de vrouw van de man met Alzheimer - met de dood voor het leven koos, een voorbeeld?

Jonathan Safran Foer
Dieren eten. De keuze van de consument in de supermarkt, schrijft Jonathan Safran Foer, is boeren op afstand. De keuze van die consument is goedkoop vlees. En daarmee is die consument medeverantwoordelijk voor de bio-industrie. Jonathan Safran Foer beschrijft het cynisme van die industrie; zo ervaar ik het. De afgelopen week kwam in het nieuws dat de Nederlandse kippen in de megabedrijven resistent zijn geworden vanwege alle antibiotica die ze meekrijgen. Wat eten 'we' voor troep, vraag je je af. Ze, de vleeseters, want ik ben al 25 jaar vegetariër. Zet nu ook wel vragen bij mijn visconsumptie. Nou ja, Safran Foer hoefde me niet meer heel erg te overtuigen - misschien is dat wel de reden waarom ik het boek wilde lezen - maar was daar ongetwijfeld in geslaagd als dat nog wel had gemoeten (en ik het boek had gelezen).

maart 2010

Rikka Pulkkinen
De grens. Twee verhaallijnen die mooi verweven worden. Het gaat over een vrouw van wie de man aan alzheimer leidt. Ze heeft hem ooit beloofd op tijd van de mistige wereld te verlossen. Die belofte brengt grote gewetensproblemen mee; op de eerste bladzijde probeert ze eerst zichzelf uit deze wereld te verlossen. Niet die mistige, maar eerder de wanhopige. En dan gaat het over de 16-jarige Mari die verliefd wordt op haar leraar. Mari weet haar gevoelens niet zo goed te plaatsen; het leven wordt ook erg ingewikkeld voor haar. Het is mooi en intens beschreven. Tragisch, want min of meer onontkoombaar. En in hoeverre is Antigone, die volgens Anja - de vrouw van de man met Alzheimer - met de dood voor het leven koos, een voorbeeld?

Jonathan Safran Foer
Dieren eten. De keuze van de consument in de supermarkt, schrijft Jonathan Safran Foer, is boeren op afstand. De keuze van die consument is goedkoop vlees. En daarmee is die consument medeverantwoordelijk voor de bio-industrie. Jonathan Safran Foer beschrijft het cynisme van die industrie; zo ervaar ik het. De afgelopen week kwam in het nieuws dat de Nederlandse kippen in de megabedrijven resistent zijn geworden vanwege alle antibiotica die ze meekrijgen. Wat eten 'we' voor troep, vraag je je af. Ze, de vleeseters, want ik ben al 25 jaar vegetariër. Zet nu ook wel vragen bij mijn visconsumptie. Nou ja, Safran Foer hoefde me niet meer heel erg te overtuigen - misschien is dat wel de reden waarom ik het boek wilde lezen - maar was daar ongetwijfeld in geslaagd als dat nog wel had gemoeten (en ik het boek had gelezen).

Eva van Schaik
Op gespannen voet. Dansgeschiedenis tot 1981. Natuurlijk vooral interessant als je geïnteresseerd bent in dansgeschiedenis, maar dan is het ook wel een standaardwerk.

Leanne Shapton
Belangrijke voorwerpen en persoonlijke bezittingen uit de collectie van Lenore Doolan en Harold Morris, inclusief boeken, kleding en juwelen. Zo, dat is de titel. Heb ik daarmee voldoende geschreven over deze catalogus in deze lijst van korte boekbesprekingen? Denk het niet, want het is eigenlijk een heel origineel liefdesverhaal, verstopt in een veilingcatalogus. Wat een leuk idee! En goede uitwerking!

februari 2010

Bert Natter
Begeerte heeft ons aangeraakt. Een aangename verrassing, want (mij) onbekende naam. Het blijkt ook een debuut. Verteller is Lucas Hunthgburth, een op straat gezette conservator van oude muziekinstrumenten. Hij was vriend van Zwier, borstenschilder, en gedood bij de Enschedese vuurwerkramp. Lucas gaat naar Rottum, Noord-Groningen, om een antiek klavecimbel te bekijken. En hij ontmoet er Dido.

Jan Caeyers
Beethoven, een biografie. Maar niet zomaar een.

Slavoj Zizek
Geweld. Zes bespiegelingen. 'De cirkel van ons onderzoek is rond', schrijft Zizek in de langzame epiloog (adagio als subtitel). 'We hebben de weg afgelegd van de afwijzing van vals antigeweld naar de bevestiging van emancipatoir geweld. We begonnen met de hypocrisie van degenen (bijvoorbeeld de liberalen) die, terwijl ze subjectief geweld bestrijden (denk aan misdaden, terreur en oorlog) systematisch geweld uitoefenen, dat juist het verschijnsel voortbrengt dat ze verafschuwen.' Dat geweld noemt Zizek objectief en het is minder zichtbaar. Je kunt denken aan haat en overheersing. 'De uiteindelijke oorzaak van het geweld', vervolgt Zizek, 'hebben we gelokaliseerd in de angst voor de naaste, en aangetoond dat het gebaseerd is op het geweld dat eigen is aan de taal zelf, juist het medium dat direct geweld moet overwinnen. (..) Daarna hebben we de antinomieën (een antinomie houdt in dat je zowel de ene kant als de andere kant kunt beargumenteren) van de tolerante rede belicht met behulp van de demonstraties tegen de karikaturen van Mohammed in een Deense krant. En we hebben de beperking laten zien van tolerantie als het overheersende begripdat de hedendaagse ideologie (de liberale) ondersteunt.' Tot slot hebben we de emancipatoire dimensie behandeld van de categorie van het goddelijk geweld zoals deze door Walter Benjamin was geformuleerd.' Vooral van dat laatste heb ik weinig begrepen.
Een van de lessen van het boek is volgens Zizek dat geweld geen direct kenmerk is van bepaalde daden, maar verdeeld is tussen daden en hun context, tussen activiteit en inactiviteit. Dezelfde daad kan doorgaan voor gewelddadig en geweldloos, afhankelijk van haar context; soms kan een beleefde glimlach gewelddadiger zijn dan een ruwe uitbarsting.

Herta Müller
Vandaag was ik mezelf liever niet tegengekomen. Het gaat over een vrouw die in de tram naar haar geregelde Securitate-verhoor mijmert over haar leven. Voor sommige losse zinnetjes alleen al verdient Müller de Nobelprijs voor literatuur.

Joke J. Hermsen
Stil de tijd. Hermsen behandelt filosofen en kunstenaars over tijd en tijdsbeleving. Dat is wisselend interessant. Rothko, Bloch, Proust, Bergson, Sloterdijk, Virginia Woolf en Hannah Arendt komen voorbij. Leuk zijn de in Italië geschreven beschouwingen over haar schrijfproces en eigen tijdservaring op vakantie. Dat geeft echt een ander perspectief op tijdservaring.

januari 2010

Paulien Cornelisse
Taal is zeg maar echt mijn ding. Als luisterboek. Dat was lachen :), terwijl ik van huis naar werk fietste.

Maurizio Maggiani
Il viaggiatore notturno. In de Algerijnse Sahara wacht een wetenschapper met gids Jibril, de noodzakelijke dichter-verhalenverteller Tighrizt en een paar soldaten op de komst van de zwaluwen. Want dan gaat het regenen. Tijdens het wachten zijn er verhalen, bijvoorbeeld over de oorlog in Bosnië, over een feest bij de Tagils, over Amapola een beer en over een Russissche vrouw die door de balkan reist. Een mooie mengeling van fictie en waargebeurde verhalen.

Tjitske Jansen
Koerikoeloem. Er was eens een trein met dichters. Stiekem maakte ik een foto van die bijzondere dichteres die voorlas uit eigen werk. Ik wilde graag een stukje van haar bij mij. Deze prozagedichten zijn wel heel mooie stukjes.

John Berger
Ways of seeing. De essays in dit boek gaan over kijken naar kunst. Eye-openers waren voor mij de delen over het verschil tussen de aanwezigheid van een vrouw en een man en de werking van reclame. Wat je ziet heeft altijd te maken met jezelf, je waarden, je kennis, je achtergrond en datgene waar je mee bezig bent.

Rose Tremain
Music & Silence. Het Deense hof in de 16e eeuw, daar speelt dit verhaal van liefde, wanhoop, jaloezie en muziek. Centrale figuur is een luitspeler.

Philip Roth
De vernedering. Misschien niet de beste Roth ever, maar zelfs een mindere Roth is de moeite. Altijd.

december 2009

John Gray
Straw dogs. De Britse filosoof over de grondslagen van onze waarden. Dat is waarschijnlijk geen goede samenvatting. Hij schrijft overtuigend dat het humanistisch liberalisme een nieuwe religie is, een ideologie die weinig beter is dan christendom of communisme.

Chloe Aridjis
Wolken boven Berlijn. Erg mooi geschreven. Het verhaal gaat over een Mexicaanse vrouw die iets met Berlijn heeft en er gaat werken voor de historicus Weiss. Ze ziet Hitler in de tram, interviewt de meteoroloog Jonas en verdwaalt in de mist. De sfeer van het boek blijft je bij.

Almudena Grandes
Estaciones de paso. Verhalen van de Spaanse schrijfster over jonge mensen, mensen die net volwassen worden. Daar duidt de titel van het boek op. De jonge mensen in de vijf verhalen, heel verschillende karakters, worstelen met het leven en met hun gevoelens.

Stine Jensen
De verlangenmachine. Op muziek moet je misschien geen wetenschappelijke analyse loslaten, maar de werkwijze van Jensen bevalt me zeer. Centraal in haar boek staan Tori Amos, Ani diFranco en PJ Harvey. Waar komt hun muziek vandaan en vooral waar zingen ze over, waar komt dat uit? Ik ben een fan van Tori Amos. En eerlijk gezegd is voor mij tekst secundair. Die teksten zijn ook nogal mysterieus, bijvoorbeeld op Abnormally attracted to sin, de laatste cd van Tori Amos: pussy willow calls there by the church: don't go in if you are abnormally attracted to sin.

Anja Sicking
De tien wetten der verleiding. Hoofdpersoon van dit boek is Merel, 15 jaar oud in de jaren 70. Ze hoort bij een stoer clubje leerlingen. Erbij horen moet, maar Merel is zich bewust van haar wankele positie. Het is best spannend, maar de intermezzo's of de verbinding die Sicking legt met schietpartijen op Amerikaanse scholen zijn niet echt nodig. Dit is het derde boek van Sicking - ik heb ze alledrie gelezen - en niet slecht, maar niet de beste.
Hella Haasse
Oeroeg. Oeroeg was mijn vriend. Van de eerste tot de laatste regel, klasse. Cadeautje van de bibliotheek vanwege de campagne Nederland leest. Dank je wel voor dit mooie cadeautje!

Aifric Campbell
De logica van het moorden. Over een niet zo erg aardige psychiater en zijn vermoorde homoseksuele broer. Aardig, meer niet.

november 2009

Leo Samama
Klinkende geschiedenis, een horcollege over de geschiedenis van de klassieke muziek. Of eigenlijk acht colleges die de oorsprong van de muziek behandelen, het luisteren en de vernieuwingen. Filosofisch en diepgravend. Samama legt ook uit wat de groten zo groot maakt. Een keer geluisterd, maar zo'n luisterboek sla je niet zomaar nog een keertje open.

Sandor Marai
Bekentenissen van een burger. Uit 1935, een klassieker. Slow reading, zo voelt het. In een tijd die ook niet zo snel was. Heerlijk!

Nick Hornby
Juliet, naked. Zo heet niet alleen het boek, maar ook de laatste cd van Tucker Crowe. Duncan en Annie zijn enorme fans, en Duncan houdt ook een fanblog bij. Het album veroorzaakt een scheiding tussen de twee. En Annie ontmoet uiteindelijk Tucker. Hornby kruipt meestal in de huid van een man met een muziekobsessie, maar nu zoekt hij een ander perspectief. Hornby, altijd leuk.

oktober 2009

Stine Jensen
Goddelijke brulapen. Over mannen en vrouwen die worstelen met hun identiteit, zo staat er op de flap. Verschillende schrijvers komen langs. Boeiend vind ik vooral haar verhalen over Connie Palmen en Joost Zwagerman.

Thomas Rosenboom
Zoete Mond. Rosenboom is hier vooral een verteller. In Zoete Mond zijn allerlei verhalen samengebracht: de verdwaalde potvis, de student die dierenarts wordt en de excentrieke landgoedeigenaar. Een gevaarlijke zeiltocht en een opkomende hardlooppassie. Als je lekker doorleest, prettig, maar ik kan me voorstellen dat het ook wel veel is.

Richard Yates
Revolutionary Road. Amerika in de jaren 40. Een jong echtpaar draait om elkaar heen. Liefde is moeizaam en hun geluk nog moeizamer. Gelezen in Edinburgh.

J.M. Coetzee
Zomertijd. Mijn leeservaring: Zomertijd van John Coetzee is opnieuw zo goed, zoals elk boek dat ik totnogtoe van hem gelezen heb. Het is eigenlijk een boek over hemzelf, After Life zou je kunnen zeggen. De biograaf van Coetzee - of je nu zo blij moet zijn met deze (fictieve) biograaf is een andere vraag - wil zich concentreren op een bepaalde periode, namelijk de beginperiode van Coetzee's schrijverschap. Hij praat met vijf mensen die de schrijver gekend hebben. Die geven een beeld van Coetzee. Geen opvallende man, en iemand die ook nog onhandig in zijn lichaam zit. Was dat nou zo'n grote schrijver? Zo'n bijzondere man? Het leuke is dat Coetzee zo eigenlijk een soort autobiografie schrijft.

september 2009

Emily Brontë
Woeste hoogten. In de vertaling van Frans Kellendonk spreekt Jozef echt Brabants. Het boek gaat over de moeizame liefdesgeschiedenis tussen Heathcliff en Catherine Earnshaw. Heathcliff heeft een moeilijk karakter. Een boek vol passie.

Beethoven
Een hoorcollege van Leo Samama. Behalve Beethoven, de man en zijn muziek, gaat het ook over de tijd, de filosofie en de betekenis.

Yang Erche Namu en Christine Mathieu
Het land van de dochters. Yang Erche Namu is een dochter binnen een matriarchale gemeenschap of misschien eerder een matrilineair volk in Zuid-China. Ze heeft haar verhaal geschreven met behulp van een Canadese antropologe.

Kate DiCamillo
De wonderbaarlijke reis van Edward Tulane. Een speelgoedkonijn die langzamerhand voelt wat het betekent om van mensen te houden. Roerend kinderboek.

Khadija Arib
Couscous op zondag. Erg boeiend! Arib beschrijft de geschiedenis van haarzelf, haar (Marokkaanse) familie en andere gezinnen uit een straat in Rotterdam-Noord. Ze was 15 toen zij met haar moeder naar Nederland kwam. Haar vader was hier al jaren. Ze verwachtte een ontvangst met bloemen, want bloemen zag ze op de foto's en ansichten die haar vader haar stuurde, maar dat viel tegen. Het verhaal geeft inzicht in de verborgen geschiedenis van Marokkaanse vrouwen en gezinnen in Nederland, het leven dat ze in Marokko achterlieten en het geworstel om een nieuw bestaan in een vreemd en koud land, over de sociale controle in eigen kring, en de steeds grotere invloed van de islam. Het laat ook zien hoe ze politiek actief werd, vanuit het vrijwilligerswerk voor de Marokkaanse vrouwen die vaak hun huis niet uit mochten.

Stine Jensen
Dokter Jazz. Aansprekende thema's in dit boek. Dokter Jazz, dood - hij heette zo omdat hij jazzmuziek speelde - herstelde maagdenvliezen van moslimvrouwen die wilden trouwen. Daar kun je eigen ethische normen over hebben. Dokter Jazz, die zijn uitgesproken normen heeft nadat hij een tijd in Saudi-Arabië heeft gezeten, wordt na zijn overlijden in elk geval verguisd. De ik-persoon wil hem rehabiliteren. De reconstructie van zijn leven maakt van iemand die 'zwart' is niet meteen iemand die eigenlijk 'wit' moet zijn, maar er blijven kleurschakeringen. Dank Stine, goed boek!

augustus 2009

Dmitri Verhulst
De helaasheid der dingen. Dit is zo'n boek waar je elkaar stukjes uit kan blijven voorlezen. Over nonkel Potrel die een tour de france op bier organiseert en de schaamharen van zijn liefjes spaart. Of de Zware, die uiteindelijk toch de hardloopwedstrijd van zijn zoon mist. De familie die een krat bier zet op degene die als eerste de kleur van haar onderbroekje weet. Het klinkt plat als ik het zo opschrijf, maar het is ook melancholisch, natuurlijk humoristisch en soms diep. Heel diep!

Charles Lewinsky
Het lot van de familie Meijer. Wat is er zo mooi aan het verhaal van deze Joodse familie in Zwitserland, tussen 1875 en 1947? Het is meeslepend. Je gaat van de familieleden houden, of juist niet. Maar gaandeweg laten ze je niet koud. Spijtig genoeg moet je in 1945 afscheid van ze nemen. Het verhaal kan eigenlijk niet meer verder.

Joep Dohmen
Tegen de onverschilligheid. Dohmen onderzoekt wat filosofen over levenskunst schrijven, over de houding waarmee je in het leven kunt staan.

Antonio Muñoz Molina
El viento de la luna. Leuk om dit boek te lezen veertig jaar nadat de eerste mens voet op de maan zette. Het is het verhaal van een jongen van dertien. De rode draad is de maanlanding. Hij is de enige thuis die de verrichtingen per minuut volgt: hoelang zijn ze nog onderweg, wat maken ze door, hoe groot is de eenzaamheid van de derde astronaut die rondjes rond de man draait? Maar het gaat ook over de verwachtingen van een opgroeiende jongen in een Zuid-Spaans dorp in de nadagen van het Franco-regime. Antonio Muñoz Molina blijft voor mij een favoriete schrijver.

juli 2009

Jared Diamond
Collapse. In Zwaarden, paarden en ziektekiemen ging het over de vraag waarom beschavingen een voordeel hebben en tot ontwikkeling komen. In Collapse gaat het juist om de vraag waarom ze ten onder gaan. Hij noemt vijf factoren zoals milieuschade, klimaatverandering, vijandige buurlanden, wegvallen van handeslpartners en de reactie op milieuproblemen. Vooral de slechte omgang met het milieu is bepalend en dat laat hij zien voor bijvoorbeeld Paaseiland, de Maya's en Montana. Hij behandelt ook China en wijst op de problemen daar en heeft lof voor Nederland, want er is volgens hem veel solidariteit als het gaat om de rampspoed die mensen er kan overkomen.

Javier Marías
Veneno y sombra y adios. Dit is het derde en laatste deel van de trilogie Tu rostro mañana (jouw gelaat morgen). "Uno no lo desea, pero prefiere siempre que muera el que está a su lado, en una misión o una batalla, en una escuadrilla aérea o bajo un bombardeo o en la trinchera cuando las había, en un asalto callejero o en un atraco a una tienda o en un secuestro de turistas, en un terremoto, una explosión, un atentado, un incendio, da lo mismo: el compañero, el hermano, el padre o incluso el hijo, aunque sea niño. Y también la amada, también la amada, antes que uno mismo." Zo begint dit deel. Met inzichten die ook verder bij hoofdpersoon Deza opkomen. Veneno (gif) verwijst naar de noodzakelijkheid van verraad en geweld dat ons omringt.

Don deLillo
Vallende man. Het thema van dit boek is 9/11, de terroristische aanslag van bijna acht jaar geleden. Het verhaal van DeLillo gaat over een overlevende.

Dmitri Verhulst
Godverdomse dagen op een godverdomse bol. Toch even noemen, hoewel het net als Leante voor mij geen enorme topper is. Het is hooguit aardig om het verhaal van Verhulst over de mensheid te lezen. Het kruipt de zee uit, en het vreet, neukt, zuipt en doodt. Daar komt het op neer. Aardig opgeschreven, deze ontwikkeling van de evolutie, met humor en stijl. Maar op den duur weet je het wel. De oertijd, de middeleeuwen, de wereldoorlogen.

Anna Gavalda
Helemaal gelukkig word je nooit. De titel is al zoveel mooier dan die van Leante. En het boek over de reactie van de 47-jarige architect Charles Balanda op de dood van de moeder van een oude jeugdvriend is veel rijker. Er zit wel iets van troost in het boek.

juni 2009

Luis Leante
Hoeveel ik van je hou. De titel is een beetje larmoyant, maar het boek, een liefdesgeschiedenis die voor een deel in de westelijke Sahara (conflictgebied onderaan in Marokko) speelt is aardig.

Anja Sicking
De stomme zonde. Het verhaal speelt in Amsterdam, 1730, en gaat over Anna, geboren in een middenklassegezin, maar ze wordt dienstbode als haar ouders omkomen bij een brand. Ze gaat werken bij monsieur de Malapert, uitgever van bladmuziek en muziekleraar. Anna observeert, de deur op een kier. Ze wil graag opklimmen naar de plek waar ze zich beter op haar plaats voelt, werkt bijvoorbeeld in haar vrije tijd aan een rok die meer bij haar zou passen. Heeft ze echt niet in de gaten wat het geheim van De Malapert is, of sluit ze haar ogen bewust juist daarvoor?

mei 2009

Lucy O'Brien
Madonna, het icoon. De Engelse titel 'Like an icon' is eigenlijk aardiger, want verwijst bijvoorbeeld naar Like a Virgin. Enige ironie. Maar goed, waarom Madonna? Ik ben een fan, al sinds Vogue, Justify my love, This used to be my playground en Human nature. Dus ongeveer sinds begin jaren 90. Soms tot verwondering van anderen, maar het heeft behalve met de muziek vooral te maken met haar persoonlijkheid, statements en verwijzingen. Naar verandering en identiteit, non-conformise, verzet en seksuele vrijheid, kunst en schoonheid, dans en beweging. Madonna staat voor mij symbool voor dat soort waarden. Haar spel met religie vind ik leuk, net als haar rebellie en de manier waarop ze zichzelf als een zelfbewuste vrouw presenteert. Daarbij werd de muziek na ongeveer 1994 steeds interessanter. Met remixen, ritmes en allerlei invloeden. Dit boek, 'het icoon', is geen heiligverklaring. O'Brien wijst op missers en dips, maar eigenlijk vind ik dat wel prettig. Het ging allemaal ook niet zo gladjes. Uitermate boeiend. Ik heb de cd's allemaal nog eens gespeeld.

Haruki Murakami
Ten zuiden van de grens. Een mooi liefdesverhaal over Hajime en Shimamoto. Het gaat vooral over de innerlijke strijd en het persoonlijke drama van Hajime, misschien een alter ego van Murakami zelf. Hij is in het verhaal eigenaar van een jazzclub, zoals Murakami, en muziek speelt een belangrijke rol. Hajime en Shimamoto hebben een band op de basisschool; ze luisteren bijvoorbeeld samen naar muziek (onder meer South of the Border, een nummer dat bijvoorbeeld door Sinatra is opgenomen), maar het loopt af als ze verhuist. Hajime krijgt een relatie met Izumi, mooi, mysterieus en bijna perfect, maar ze wil niet met Najime naar bed. Hij krijgt dan een korte seksuele relatie met haar nichtje en kwetst haar. Ten slotte is er Yukiko, met wie Hajime twee dochters krijgt. Maar op een dag zit Shimamoto aan de bar van zijn jazzclub.

Tatiana de Rosnay
We bespreken dit boek in de leesclub. Het boek staat hoog in de bestsellerlijsten. Het is ook een aangrijpend en spannend verhaal over de joodse Sarah die met een levenslang schuldgevoel kampt nadat ze haar broertje verstopt heeft in een kast als er een progrom is en de hele familie wordt opgepakt. Ze ontsnapt, ze moet wel, want haar broertje zit nog in die kast. Mooi!

Richard Dawkins
De zelfzuchtige genen. Dawkins schreef het boek ruim dertig jaar geleden, maar herzag het in 2006. Volgens hem gaat het bij evolutie niet zozeer om de soort, maar om het individu. Het (zelfzuchtige) gen geeft zijn eigenschappen door. Erg boeiend.

Jared Diamond
Zwaarden, paarden en ziektekiemen. In dit boek stelt Diamond dat geografische en ecologische factoren de reden zijn dat de westerse beschavingen sneller konden groeien dan andere beschavingen. Tien redenen om het boek te lezen en daarna ook nog Collapse.

april 2009

Alex Ross
De rest is lawaai. Ross schrijft over de muziek in de twintigste eeuw. En vooral ook over de musici en hun omgeving. Over Strauss en Stravinski, Cage en Adams, Ligeti en Feldman, Schönberg en Sjostakovitsj. Af en toe maakt Ross een uitstapje naar jazz, popmuziek en andere muziekstijlen, maar het zijn vooral de modern-klassieke componisten met hun boeiende vernieuwingen. Ross beschrijft het met gevoel en liefde. En dat zet aan tot luisteren.

Alberto Manguel
Een geschiedenis van het lezen. Mooi geïllustreerd boek van de Argentijnse lezer, die ooit nog Jorge Luis Borges voorlas uit Kafka. Veel geschiedenis van Grieken en Romeinen en daarvoor. Van Chinese lezers en Arabische lezers.

Christopher Lloyd
Wat is er in hemelsnaam gebeurd? 13,7 miljard jaar geschiedenis. Er is een website van het boek, zowel in het Engels als in het Nederlands. De Engelse site: whatonearthhappened.com. Weliswaar staat de overdreven presentatie me tegen (dit boek biedt het antwoord op vragen zoals: Hoe oud is het heelal? Wanneer is het leven op onze planeet begonnen? Wat is er met de dinosaurussen gebeurd? Wanneer hebben mensen vuur ontdekt? Wie heeft het schrift uitgevonden? Wat heeft de mensheid van nu te danken aan de wetenschap in het oude China? Waarom is de democratie juist in Griekenland ontstaan? Hoe heeft de islam de stoot kunnen geven tot de globalisering? Wat bewoog de Europese ontdekkingsreizigers? Kan een planeet met zeven miljard mensen blijven gedijen?). Maar zeker goed gedocumenteerd en een encyclopedie vol. Toch leesbaar.

Jonathan Littell
De Welwillenden. Dit boek is eigenlijk niet in twee regeltjes af te doen. Want groots! En heftig. Het boek is vanuit het gezichtspunt van dr. Max Aue geschreven, een ss-officier die aan het oostfront jodenslachtingen meemaakt, in Stalingrad is, Eichmann onmoet, Auschwitz inspecteert en de ineenstorting van het Derde Rijk meemaakt. In een Berlijn waarin elke menselijkheid weg lijkt te zijn.

maart 2009

Michael Ruse
Darwin of God: een broedertwist. Filosofisch boek over de strijd van creationisten tegen evolutieleer. Ruse is minder uitgesproken dan darwinisten zoals Stephen Jay Gould, Richard Dawkins en Daniel Dennett. Met de titel van het boek (een broedertwist) wil hij laten zien dat de verschillen in dogmatiek tussen creationisten en darwinisten niet zo groot zijn. Boeiend is vooral de historische beschouwing.

Paolo Giordano
De eenzamheid van de priemgetallen. Intrigerende titel, jonge schrijver, enorme bestseller. Dan word ik toch wat sceptisch, van dat laatste element dan vooral. Maar het boek biedt een boeiende beschrijving van twee bijzondere mensen, Mattia en Alice. Bijzonder in hun autisme en anorexie, en met al hun schaamte, schuld en pijn. Ik vond Mattia overtuigender dan Alice, had moeite om hun gevoelens na te voelen - maar ja, ze hadden zelf ook moeite met die gevoelens, dus in die zin wel overtuigend - en zie nu vooral nog Alice met een vieze maillot en Mattia die zijn tweelingzusje in de steek laat, voor me. 

februari 2009

David Quammen
De aarzelende Darwin. Hoe kwam Darwin tot zijn theorie en waarm duurde het zo lang voordat hij het opschreef? De contouren waren er toch al toen hij terug kwam van zijn Beagle-reis. The origin of species, 150 jaar geleden verschenen, is uiteindelijk de bijbel van de biologie geworden. En roept nog steeds veel controverse op. Leuk, al die aandacht voor Darwin. In de bibliotheek van Wageningen Universiteit is er zelfs een kleine expositie ingericht.

Zoë Heller
De idealisten. Lees mijn februari-blog, want daar heb ik, omdat ik wat dieper na moest denken wat ik van het boek vond, meer over verhaal en emotie geschreven.

Pia de Jong
Lange dagen. Pia de Jong vertelde vrijdag 20 februari in een Wageningse boekhandel over haar boek. Het is een spannend boek vanuit het perspectief van de 14-jarige Eva die met haar vader en de rest van het gezin op zomervakantie verdwaalt tijdens een gevaarlijke en uitputtende voettocht in een desolaat Lapland. Vol muggen.

Bernardo Atxaga
De zoon van de accordeonist. De (ook muzikale) zoon beleeft zijn jeugd in Spaans Baskenland. Het zijn de nadagen van Franco en tegelijkertijd de begindagen van opbloeiend nationalisme en de ETA. Recente geschiedenis.

Robin Lane Fox
De klassieke wereld. Nog ietsje dikker dan Dostojevski. Het bestrijkt ook een iets langere periode, namelijk de bloeitijd van de Grieken en de Romeinen. Een boeiende geschiedenisles. Zo zou je het kunnen zien. Hier ligt de oorsprong van onze beschaving. En hier liggen ook waarschuwingen voor ontsporingen van die beschaving.

Femke Halsema
Geluk! Een politiek boek oké, maar een hartekreet die me hard aanspreekt. Voorbij hyperconsumptie, haast en hufterigheid. Zo luidt de ondertitel. Hoera Halsema!

januari 2009

Dave Eggers
Wat is de Wat. Het is het verhaal van Valentino Achak Deng, een vluchteling uit Zuid-Soedan. Erg aangrijpend. Valentino woont nu in de VS, maar wordt daar opnieuw belaagd. Vanuit die situatie beschrijft hij wat hem eerder is overkomen. Dat maakt allerlei dingen behoorlijk relatief. Dave Eggers opnieuw, maar zo totaal anders dan zijn eerdere boeken. Dit is geschreven vanuit een heel ander gevoel.

Fjodor Dostojevski
Duivels. Epos over de decadentie in het Rusland van 1880.

Esther Gerritsen
De kleine miezerige god. Lang geleden dat een Nederlandse schrijver zoveel indruk maakte. De relaties van Dominique, die haar leven na een verhuizing opnieuw op poten zet, lijken haar te overkomen. Met haar opdringerige buurvrouw, met haar lelijke vriend, met haar dementerende moeder, met haar schreeuwerige oom. Alsof ze niet zelf kiest. Als ze kiest, doet ze dat net anders dan je verwacht. Zo herkenbaar en zo aangrijpend. De kleine miezerige god kijkt toe omdat er toch iemand een beetje controle moet houden. Zoiets. Maar verklaringen gaan mank en Esther Gerritsen verlaat met ons Dominique terwijl ze in zichzelf gekeerd op een klapstoeltje zit bij een bluegrassconcert in de VS.

december 2008

Siri Hustedt
Het verdriet van een Amerikaan. Erik en Inga onderzoeken het verleden van hun pasgestorven vader als ze een geheimzinnig briefje vinden. Ik heb prachtige boeken gelezen van Hustedt; hier raken de verhalen voor mijn gevoel teveel in elkaar en zijn er erg veel min of meer belangrijke personages. Verwarrend. Toch in mijn lijstje omdat ze af en toe weet te raken.

Haruki Murakami
Kafka op het strand. Minder verrassend dan Norwegian Wood, maar je vraagt je wel af: wat gebeurt hier, hoe gaat dit verder? Boeiend.

Robert Hughes
Amerika's visioenen. Gaat over de Amerikaanse kunstontwikkeling vanaf de eerste kolonisten.

Antonio Orejudo
Dopersvuur. Teruggeworpen in de middeleeuwen en de inquisitie. Het boek speelt in Münster, Lyon en Geneve, maar een hoofdpersoon, misschien wel de hoofdpersoon, is Miguel Servet, Spanjaard. Hij was een onafhankelijke denker, misschien wel de belangrijkste Spanjaard in die donkere tijden die het katholicisme ter discussie wilde stellen. Maar ook Calvijn had geen vrede met hem.

Philip Roth
Indignation. Speelt in de vroege jaren 50 als de slagerszoon die zijn ouderlijk huis wil ontvluchten, gaat studeren. Totdat hij omdat hij de verplichte kerkdiensten wil ontlopen, wordt weggestuurd en naar Korea moet.

Teresa Moure
Hierba mora. Het boek gaat niet over Descartes, maar over drie vrouwen om hem heen. In zijn tijd en nu, want een van de vrouwen cerdiept zich in zijn denken. Ze komt erachter dat haar eigenlijk de invloed van de Hélène Jans, Nederlandse dienster, en Cristina, Zweedse koningin, haar meer fascineren.

november 2008

Rüdiger Safranski
Nietzsche. Een biografie van zijn denken. Nietzsche blijft voor mij een zeer inspirerende denker.

Haruki Murakami
Norwegian Wood. Een ontdekking (voor mij tenminste). Murakami slaagt erin om te raken. De hoofdpersoon lijkt me niet iemand die zelf beslissingen neemt, maar die het allemaal overkomt. Hij reageert. Hij kijkt, voelt, beschouwt. En soms glijdt het ook langs hem heen. Humor en gevoel. Ik vind het fantastisch. Ik leef helemaal mee. Norwegian Wood was uit in twee dagen en smaakte naar meer.

Steve Toltz
A fraction of the whole. Leuk, en nog wel iets meer dan dat. Ook dik (710 bladzijden in de Engelstalige versie).

John Gray
Zwarte mis. Het neoconservatisme van Bush en Blair is gevaarlijk, aldus John Gray in zijn boek Zwarte mis. Net als allerlei utopiën die verwachten dat de wereld beter wordt. Maar democratie kan niet worden geëxporteerd. Gray schrijft over veel meer. 'Zwarte mis is een mooi boek, vol wijsgerige inzichten die het denken over oorlog en vrede aanscherpen.' Aldus De Volkskrant. Daar ben ik het helemaal mee eens.

oktober 2008

Truman Capote
Een zomer lang. Capote was voor mij de man van In cold blood, indrukwekkende onderzoeksjournalistiek. Maar hij heeft nog meer geschreven. Zoals dit verhaal waarin de 17-jarige Grady van het leven wil genieten. Niet de plot is van belang, maar de sfeer.

Juan Gabriel Vásquez
De informanten. Dit boek gaat over de Duitsers die in Colombia woonden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Zodra ze op een lijst komen, van foute Duitsers, is hun lot bepaald. De samenstelling van die lijst ging blijkbaar nogal willekeurig.

Jos de Mul
De domesticatie van het noodlot. "Mijn stelling is dat we maar moeilijk met het noodlot kunnen leven", zegt De Mul. We worstelen ermee en ontwikkelen strategieën. De Grieken aanvaardden de tragiek van het noodlot, voor de Christenen was het noodzaak, predestinatie, Gods wil, en vervolgens waren er de deterministen. Spinoza kwam ik overigens niet tegen, maar volgens mij zou hij daarin passen. De deterministische gedachte is aanzet tot een moderne houding waarij we het noodlot in handen proberen te krijgen. Met technologie bijvoorbeeld.

Laia Fàbregas
Het meisje met de negen vingers. Heel origineel. En hartstikke leuk om te lezen vanwege de bijzondere invallen. Ik ben benieuwd wat Fàbregas zal schrijven na dit debuut.

Monique van Hoogstraten en Eva Jinek (red)
Het maakbare nieuws, antwoord op Joris Luyendijk. Kun je de buitenlandjournalistiek wel vertrouwen? Nee, zei Luyendijk vorig jaar. Dat valt wel mee, stellen tien of vijftien collega's van Luyendijk. Dit zijn onze methoden, dit hebben we te vertellen en zo moet je lezen wat wij te vertellen hebben.

september 2008

Aristoteles
Ethica, of de Ethica Nicomachea. Ik ben er maanden mee bezig geweest, met dit boek. Aristoteles verkent deugdzaamheid, geluk, vriendschap, rechtvaardigheid en matigheid. En dat schreef hij ruim 2300 jaar geleden neer in dit boek. Nog steeds belangrijk en invloedrijk.

Robert Penn Warren
All the King's Men (of de ondergang van Willie Stark). Het boek gaat over de politicus Willie Stark en de methoden die een min of meer populistische volksvertegenwoordiger hanteert om macht te krijgen. De journalist-historicus Jack Burden volgt hem op de voet. En daarmee is het ook het verhaal van Jack Burden. Twee overtuigende karakters, en een meeslepend verhaal dat allerlei emoties oproept.

Douwe Draaisma
De heimweefabriek heeft een paar vastgeroeste ideeën losgeweekt. Wat zijn herinneringen? Waarom is het onzinnig dat je je geheugen zou kunnen trainen en dat een rijke omgeving met veel prikkels je slimmer zou kunnen maken? Wat is heimwee? Waarom schrijven mensen meestal pas een autobiografie zodra ze de zestig zijn gepasseerd? En waarom heb je je beslissende boek normaal gesproken gelezen toen je ergens tussen twintig en dertig was?

augustus 2008

Nick Hornby
Slam. Het is het vijfde boek van Hornby. Deze roman gaat over een skater die zijn vriendin zwanger maakt. Humoristisch zoals altijd. Lees het vooral in het engels; dan mis je niets van de straattaal.

Pascal Mercier
De pianostemmer. Het verhaal van een tweeling die uit elkaar gaat omdat hun relatie te intiem wordt. Ze schrijven elkaar vervolgens over de moord die hun vader, pianostemmer, zou hebben gepleegd op een operazanger, hun echte vader. Een schitterend boek over handelingen, motivaties, beïnvloeding, machtsspel, machteloosheid, liefde en haat. Allerlei gevoelens, waarbij het voor de schrijver vooral van belang is hoe mensen elkaar beïnvloeden en hoe ze in de ogen van anderen willen zijn. O, wat mooi, dit boek.

juli 2008

Javier Cercas
La velocidad de la luz. De verteller in het boek gaat naar de VS en raakt bevriend met een Vietnam-veteraan. Het verhaal van die introverte veteraan, die hem tussendoor tips geeft hoe een schrijver te worden, fascineert de verteller.

Thomas Mann
Buddenbrooks, zo'n klassieker die meesleept. De familieleden van de Buddenbrooks worden bekenden van je. Je vraagt je af, wat zal er nu over hen heen komen?

Joep Dohmen
Het leven als kunstwerk. Verschenen in de maand van de filosofie (april dit jaar). 'Kunstwerk', dat klinkt nogal, maar dit boek is enorm inspirerend en erg boeiend. Het gaat over keuzes, moraal en levensstijlen. Dohmen haalt vooral Foucault en Nietzsche erbij, filosofen die zich intensief hebben gebogen over de vraag hoe je als mens je leven stijlvol en waarachtig kunt leven.

Bas Heijne
Onredelijkheid. Zeven essays over identiteit, de behoefte om de wereld te ordenen en te begrijpen, idealen van vroeger en wat daar nu van overgebleven is. Hij confronteert Dawkins met Dostojevski. Uit die confrontatie komt de 'onredelijkheid' voort waar het boekje naar heet. Mooie essays, om bij je te houden. Bijvoorbeeld waar hij spreekt over de uitspraak: 'de waarheid spreekt degene die je vertrouwt'. Natuuurlijk. Of waar hij Safranski erbij haalt: globalisering: de wereld ontglipt aan de mensen. We zien de hele wereld, maar hem aanraken kunnen we niet.

Alice Sebold
Schaduwmaan. Het boek begint nogal verontrustend: 'al met al was het makkelijk mijn moeder te doden.' Maar er volgt een schitterend verhaal. En waar het om emotie gaat, blijft de verteller aan de buitenkant. Maar toch zijn haar angsten, zorgen, liefde en lust, vreemde reacties en voorkeuren altijd volkomen volgbaar en voelbaar. Overheersend is de moeizame relatie met haar moeder die ze haat en van wie ze houdt.

Javier Marias
Baile y sueño. Deel 2 van de trilogie. Dit deel vond ik minder dan deel 1, gelezen in maart, maar het blijft boeiend: de uitweidingen van de hoofdpersoon terwijl de tijd als het ware wordt stilgezet. Dan gaat het over gruwelijke ervaringen van pa tijdens de burgeroorlog of de opkruipende ladder in de kous van Perez Nuix. Details soms, die bladzijden vergen.

Leo Samama
Mozart, een hoorcollege. Net als de vorige titel beluisterd via de mp3-speler. Het gaat over het leven en werk van Mozart, maar ook over zijn tijd, composities in het algemeen en de invloed van Mozart.

juni 2008

Herman Philipse
Filosofen van de 20e eeuw. Deze titel past niet helemaal in een boekenrijtje, want het betreft hier een hoorcollege op acht cd's. Ze gaan over Russell, Husserl, Heidegger, Wittgenstein, Popper en Sartre. Over logica en taalfilosofie. Over logisch-positivisme en fenomenologie. Naar hoorcollege luisteren terwijl je naar het werk fietst, het is een aparte ervaring.

Philippe Claudel
Het verslag van Brodeck. Het kostte me aanvankelijk wat moeite om door te dringen in de wereld van Brodeck. Het is een duistere wereld, ergens op de grens van Frankrijk en Duitsland. Hier is de vreemdelingenhaat verwoestend. En die haat richt zich op der Anderer. Met zo'n naam is er vanzelfsprekend sprake van een vergelijking. Der Anderer staat model voor elke vreemdeling. Brodeck, die zelf ook anders is dan de anderen - want intellectueler en niet helemaal aangepast, moet een verslag maken dat verklaart waarom het dorp der Anderer heeft omgebracht.

Christopher Hitchens
God is not great. Och, dat realiseer ik me sinds mijn 16e of 17e. Was ik nog niet overtuigd atheïst, dan was dat na dit boek wel het geval geweest. Het is in elk geval prettig om af en toe een bevestiging te lezen van je overtuiging.

Jan Bor en Errit Petersma
De verbeelding van het denken. Bijna tien jaar in de kast, maar nu heb ik dit mooi-geïllustreerde overzicht van westerse en oosterse filosofie uitgelezen. De oosterse filosofie is me te religieus en mystiek. Schopenhauer is voor mij oosters genoeg. Maar verder een prima overzicht en ook herkenning.

Catherine O'Flynn
Wat verloren is. Dat is Kate, een meisje van tien dat detective wil worden. Ze verdwijnt in de Green Oaks, een groot winkelcomplex. Dit is een boek dat humor heeft, in de aantekeningen van Kate maar ook in de beschrijving van klanten in het winkelcentrum. En dat ook commentaar geeft op de consumptiementaliteit. Het boek, debuut van O'Flynn, is spannend, origineel en erg leuk om te lezen.

mei 2008

Ernst Gombrich
Eeuwige schoonheid. Ik heb twee boeken gelezen van hem en beide waren verrijkend en heel erudiet. Dit voorjaar las ik 'Eeuwige schoonheid'. Geen droge kunstgeschiedenis waarin slechts wordt opgesomd, maar Gombrich neemt je op mee op reis langs kunstenaars, hun tijd, hun inspiratie en hun expressie.

James Frazer
The golden bough. Ik moet bekennen dat ik soms wat heb overgeslagen. Het boek is een weerslag van het antropologisch onderzoek dat Frazer decennialang uitvoerde. Hij zocht daarbij naar de oorsprong van religie en mythes. Centrale boodschap: er zijn allerlei dwarsverbanden tussen volken en de wijze waarop zij metafysische verklaringen hebben voor dingen die ze niet begrijpen. Oud boek (begin 20e eeuw), maar blijft ook in deze neoreligieuze tijd heel waardevol.

april 2008

Paul Scheffer
Het land van aankomst. Paul Scheffer is een genuanceerd denker en hij behandelt in dit boek het thema van immigratie en de problemen die dat kan meebrengen op diepgravende wijze. Vooral ook actueel en boeiend.

Simon Schama
De Kracht van Kunst. Acht portretten van kunstenaars (Picasso, Caravaggio, Turner, Rembrandt, Rothko, Bernini, David en Van Gogh). Hij heeft ook portretten voor tv-uitzendingen gemaakt. De portretten hier, ieder een tachtig pagina's, zouden haast als acht afzonderlijke biografieën uitgegeven kunnen worden.

Louis-Ferdinand Celine
Reis naar het einde van de nacht. Een hele duistere mensvisie en geen vrolijke reis. Toch is het niet voor niets een klassieker. Want Celine raakt je wel.

J.M. Coetzee
Dagboek van een slecht jaar. Het lijkt een serie essays over uiteenlopende onderwerpen. Maar er lopen drie lijnen door het boek. De tweede lijn is commentaar op de relatie van de essayist met zijn hulp en de derde, het commentaar van die hulp.

maart 2008

Javier Marías
Koorts en lans. Dat is deel 1 van een trilogie. Het eerste deel verscheen in 2002 en het laatste is dit voorjaar verschenen. Nog niet vertaald. Javier Marías schrijft spannende boeken waar de spanning soms wordt onderbroken door filosofie en beschouwing. En ook die gedeelten (of juist ook) zijn zeer de moeite waard. Deel 2 staat nog in de kast, maar niet lang meer.

Jaume Cabré
De stemmen van de Pamano. Gaat over de burgeroorlog in Spanje, maar speelt deels in deze tijd. Ik was behoorlijk onder de indruk van dit boek en ik heb daar ook al over geschreven op deze site.

Antonio Muñoz Molina
El jinete polaco (vertaald als Ruiter in de storm). Dit boek is niet erg toegankelijk: ik ben een paar keer opnieuw begonnen. Maar ik ben een fan van Muñoz Molina en heb doorgezet. Veel emoties in zijn boek.

februari 2008

Lucía Etxebarría
Cosmofobia. Waarom? De stem van Etxebarria haalt voor mij Spanje dichterbij.

Philip Roth
Exit geest. De hoofdpersoon van de boeken van Roth worden nog sneller oud dan hijzelf, en dat heeft natuurlijk consequenties. Een vooruitblik op de ouderdom, zo zou je dit kunnen lezen. Niet erg vrolijkmakend, maar Roth vind ik altijd de moeite waard.

januari 2008

Giles Tremlett
Spaanse spoken. Het is niet alleen zon en strand in Spanje. Het boek van journalist Giles Tremlett geeft een goed beeld van allerlei dingen die je als buitenlander misschien niet direct opvallen, maar die deel vormen van de Spaanse geschiedenis, mentaliteit en geheugen.

Hannah Arendt
Eichmann in Jeruzalem: de banaliteit van het kwaad. Arendt kreeg na dit boek veel kritiek over zich heen, want zij beschreef Eichmann als een radertje in het Duitse vernietigingsmechanisme. Haast vergoeilijkend. In hoeverre kan Eichmann verantwoordelijk worden gehouden? Waar wordt de verantwoordelijkheid van mensen voor hun daden begrensd? Wat is kwaad of te kwader trouw? Dit is niet zomaar een beschrijving van de berechting van een oorlogsmisdadiger (in 1961).

Norman Mailer
Het kasteel in het woud. Gaat over de jeugdjaren van Hitler of: hoe groeit het kwaad? Het laatste boek van Mailer die kort daarna overleed, in 2007.