Januari 2009

30 januari - The Fixer was de meest indrukwekkende film die ik maandag 26 januari op het filmfestival in Rotterdam zag. Het is een documentaire waarin regisseur Ian Olds wilde tonen hoe lokale journalisten westerse reporters in oorlogsgebieden aan verhalen en interviews helpen. Fixers. Ajmal Naqshbandi is zo'n fixer in Afghanistan. Het lijkt een mooi portret te worden, maar terwijl Olds bezig is met zijn film wordt Naqshbandi door Taliban ontvoerd, samen met een Italiaanse journalist. De Italiaan komt vrij, maar Naqshbandi wordt onthoofd. De documentaire krijgt nu een heel andere lading. De andere films op die filmdag waren El cant dels Ocells, het verhaal van het bezoek van de drie wijzen aan de pasgeboren Jezus in een Catalaanse benadering: traag, absurdistisch, zwart-wit, sacraal, fascinerend. Dan Tiro a la cabeza, een experimentele film zonder dialoog, enkel achtergrondgeluiden, gebaseerd op een werkelijk gebeurde afrekening van ETA-leden met politiemensen die ze toevallig tegenkomen. Het werkt wel, want na een dik uur word je wakkergeschud van de nogal vervelende beelden door een schot door het hoofd (tiro a la cabeza). Maar behalve die laatste vijf of tien minuten is de film saai. Ten slotte: film ist: a girl and a gun. Die Oostenrijkse productie is een sequentie van filmfragmenten uit de beginjaren van de cinema. Oorlogsbeelden, seks, lavastromen, wetenschappelijk proeven, dans. Dat hier geen dialoog is, ligt voor de hand. Film was immers enkel beeld in eerste decennia van de twintigste eeuw. Met die filmbeelden wordt hier een nieuw verhaal verteld. Ik zie genesis, verleiding, strijd en verval.

30 januari - Zuid-Afrikaanse gedichten van Antjie Krog en Gert Vlok Nel. Krog kreeg de afgelopen week veel aandacht. Dat was voor de nationale gedichtendag, 29 januari, vanwege een bundeltje 'waar ik jou word'. Ze droeg ook voor: jou onbedingbare asem / maak van ons apartes / mettertyd / o my gelyfde lief / swaartekrag-talmend, almalmagtig: ons. Net zo gepassioneerd als Wende Snijders die haar gedichten op muziek heeft gezet. Poëzie rondom de kosmos en de dunne scheidslijn tussen ik en een ander. En Gert Vlok Nel zong zondag in Lux, Nijmegen. Meer Zuid-Afrikaanse poëzie, en ook op muziek. Fijn dat de vertaalde teksten geprojecteerd werden achter hem.

25 januari - De nieuwe cd van Antony is uit. The crying light. We hebben er even op gewacht. Mijn eerste kennismaking is via de site van nrcnext.nl, want in Wageningen is de cd niet te verkrijgen. In ongeveer alle kranten en tijdschriften staan lovende verhalen. Er is geen overdrijving: Antony is een bijzondere zanger met een gevoelvolle stem en een ingetogen repertoire. 'Zingen is als vlinders vangen', zegt hij in NRC. Dat zijn in mijn oren enorm grote blauwe vlinders die heel traag langs een breed bospad vliegen.

antony hegarty

25 januari - Twee keer in een paar dagen naar Lawickse Allee 13. Daar draaide de Israëlische animatie: Waltz with Bashir, over de bloedbaden in Sabra en Shatila (Libanon). De film ging ook over herinneren. Bij de aftiteling was het heel stil. De hele film is animatie, maar de laatste paar beelden zijn hartverscheurend en echt. Een paar dagen later sprak Hans Achterhuis, filosoof, hier over kwaad en geweld. Hoe toepasselijk, zou je denken, maar de lezing stond geheel los van de film. Achterhuis heeft net een boek over geweld geschreven.

14 januari - De eerste Nederlandse opera ooit opgevoerd. Dat was eind 17e eeuw Bacchus, Ceres en Venus van Johan Schenck. Thema: zonder spijs (Ceres) en wijn (Bacchus) kan er geen liefde zijn (Venus). Camerata Trajectina en sopraan Renate Arends als Venus brachten de opera in Wageningen, enigszins bewerkt omdat er veel weg was of onduidelijk. Venus zong een paar hele droevige aria's, maar er was ook humor en vrolijkheid. Erg goed!

14 januari - Ik loop achter in de beschrijving van mijn culturele ervaringen. Want in de kerstvakantie bezocht ik vijf musea. Dat lijkt veel, maar soms - bijvoorbeeld de negen of tien kunstwerken van Caspar David Friedrich in de Hermitage in Amsterdam - ging het vrij snel. Verder ging ik naar Luxe en decadentie, in het Valkhof, Nijmegen. Erg interessant om te zien hoe groot de verschillen in rijkdom waren bij de Romeinen rondom de Golf van Napels en hoe ze leefden. Ik wil er meer over lezen. Het Rembrandthuis in Amsterdam. Ik ben er zo vaak langsgelopen, nu erin. Hier woonde en werkte Rembrandt een tijdlang. Plus nog twee musea in Brabant, namelijk De Pont Tilburg, met grote gezinsfoto's als kunstwerken van Thomas Struth, en het Noordbrabants Museum in Den Bosch waar onder andere de jaren 40 werden belicht. Daar in dat museum is nog veel meer te zien, bijvoorbeeld Hieronymus Bosch en Vincent van Gogh.

14 januari - Repulsion gezien, Roman Polanski en Catherine Deneuve. Bijzondere film, ongeveer veertig jaar oud. Repulsion had ik nog op video. In de bioscoop zag ik de laatste Woody Allen: Vicky Cristina Barcelona. Met Penelope Cruz, Javier Bardem en Scarlet Johanson; drie mooie acteurs.

 

renate arends als venus